Wprowadzony w 2016 roku rządowy program 500+ cieszy się dużą popularnością wśród wielu polskich rodzin. Środki uzyskiwane w jego ramach trafiają do mniejszych i większych rodzin, o różnym statusie majątkowym. Na skutek różnych zawirowań finansowych można popaść w długi, które prowadzą często do egzekucji komorniczej. Sprawdźmy, czy komornik może zająć pieniądze z 500 plus i podobne świadczenia.

Czy komornik może zająć pieniądze z 500 plus

Założenie i posiadanie rodziny wiąże się z różnymi, nowymi wydatkami, które wymagają uwzględnienia w miesięcznym budżecie każdego gospodarstwa domowego. Z biegiem dorastania pociech, rodzice ponoszą różne koszty, które niekiedy mogą okazać się wymagające. Rządy szukają na świecie różnych sposobów na finansowe odciążenie rodzinnych budżetów poprzez bony, ulgi lub dodatki socjalne. Zdaniem obecnie rządzącej w Polsce koalicji, najskuteczniejszym sposobem na wsparcie dla gospodarstw domowych jest regularnie wypłacane świadczenie 500 plus.

Sztandarowy program socjalny rządu wprowadzono w życie 1 kwietnia 2016 roku. Polega na wypłacaniu co miesiąc 500 złotych na rachunek bankowy rodzica lub rodziców w ramach wsparcia finansowego na dziecko. Podstawowym warunkiem jest złożenie wniosku za pośrednictwem internetu lub pisemnego dokumentu. Z kolei kryteria przyznania świadczenia 500 plus nie są takie same od początku istnienia programu. W 2019 roku uległy one istotnej zmianie.

Program 500 plus – od 1 lipca 2019 nowe kryteria

Od 1 kwietnia 2016 do 30 czerwca 2019 roku określone było kryterium dochodowe, które każdy wnioskujący o świadczenie musiał spełnić. Ponadto, 500 plus mogło być wypłacane tylko na drugie i kolejne dziecko. 1 lipca 2019 roku1 granica dochodu wynosząca minimalnie 1200 złotych, została zniesiona. Co więcej, od lipca 2019 świadczenie jest przyznawane także na pierwsze dziecko, zwiększając zasięg wypłacanych środków o szacunkowo nawet 6,8 miliona młodych osób w Polsce.

Program 500 plus cieszy się dużą popularnością, obejmując szerokie i bardzo zróżnicowane grono osób. Co za tym idzie, wobec niektórych może okazać się wartościowym odciążeniem domowych finansów, jednak wobec osób z długami może okazać się niewystarczający. Co więcej, co, jeżeli konsumentem zainteresuje się komornik? Czy komornik może zająć pieniądze z 500 plus? Sprawdźmy.

Pomimo wsparcia finansowego, w długi można popaść bardzo łatwo

W życiu każdego mogą pojawić się sytuacje, w których bieżąca kondycja finansowa ulega pogorszeniu. Może to mieć źródło np. w zaciągniętych zobowiązaniach finansowych, które z powodu nagłych wydatków, utraty pracy lub innych komplikacji, nie mogą zostać spłacone na czas. Wierzyciele, czyli ci, wobec których posiada się należność, zwykle jednak bardzo szybko i wytrwale dążą do zwrócenia środków. Najczęściej, poczynają od ponagleń za pomocą SMS-ów, wiadomości e-mail lub listów poleconych.

Gdy nie przynosi to rezultatów, wierzyciele przechodzą do bardziej radykalnych działań. Wierzyciele angażują windykatorów do wyegzekwowania należności, a jeżeli i to nie pomaga – wielu decyduje się na poproszenie o działania komornika. Ten funkcjonariusz publiczny ma stosunkowo bardzo szerokie kompetencje, które pozwalają mu na dokonanie egzekucji na majątku. Cel jest prosty – ściągnięcie należności poprzez spieniężenie jej na późniejszej licytacji, jeżeli jest mieniem, lub skonfiskowanie, jeżeli ma postać środków finansowych.

Kiedy do drzwi może zapukać komornik i jak musi o tym nas powiadomić?

Nim odniesiemy się do zagadnienia “Czy komornik może zająć pieniądze z 500 plus?”, sprawdźmy jeszcze w jakich okolicznościach, zgodnie z prawem, komornik ma prawo przejść do działań i rozpocząć egzekucję. Reguluje ono nie tylko okoliczności, ale i rodzaj mienia, jaki może zostać zajęty. Otóż komornik działa zawsze na wniosek wierzyciela, który przedstawiając stosowne informacje na temat rodzaju długu, jego kwoty i czasu, od jakiego nie jest spłacany, prosi o interwencję. Komornik działa przy sądzie rejonowym, dlatego wniosek powinno się dopasować do “rewiru”, w którym działa.

  1. Wierzyciel musi też wskazać części majątku, z jakich ma zostać dokonana egzekucja. Może to być np. pensja, konto bankowe, mieszkanie lub inne posiadane przez dłużnika mienie.
  2. Jeżeli egzekucja zyska tytuł wykonawczy nadany przez sąd, czyli klauzulę wykonalności, to komornik może przejść do działań2.
  3. Następnie, komornik powiadamia dłużnika o wszczęciu egzekucji za pomocą zawiadomienia. Zawiera w nim podstawy prawne do swoich działań (np. art. 805 kodeksu postępowania cywilnego3).
  4. Po dokonaniu tej czynności, komornik rozpoczyna tzw. poszukiwanie majątku dłużnika.
  5. Finalizując tę czynność, komornik ma prawo rozpocząć zajmowanie kolejnych części majątku.
  6. To, co zostanie zajęte przez komornika jest uzależnione od indywidualnej sytuacji konkretnego dłużnika.

Czy komornik może zająć pieniądze z 500 plus?

Komornik, który przechodzi do egzekucji na majątku dłużnika, w pierwszej kolejności zajmuje wynagrodzenie. Musi to jednak zrobić z uwzględnieniem tzw. kwot wolnych od potrąceń. W ten sposób, komornik może zająć 75% minimalnego wynagrodzenia. Zasada ta jest szczególnie ważna, gdy na koncie bankowym jest niewiele środków. W kwestii konta bankowego – komornik ma też prawo zająć cały rachunek bankowy, jaki jest w naszym posiadaniu. Ponownie jednak – nie może on skonfiskować wszystkich środków, jakie się na nim znajdują. Nie może też przejąć na rzecz długu wszystkich wpływów.

Do jednego z rodzajów środków wpływających na rachunek bankowy, jakie są wyłączone z zajęć komorniczych, jest świadczenie 500 plus. Są one traktowane jako świadczenie socjalne, które podlega całkowitemu wyłączeniu z zajęć komorniczych w wymiarze 100% kwoty. Niezależnie zatem od naszych dochodów, kwoty długu i tego, ile znajduje się na rachunku bankowym, komornik zatem kategorycznie nie ma prawa zająć pieniędzy z 500 plus.

Kwestia ta słusznie budzi jednak zakłopotanie, ponieważ dopiero po 3 miesiącach obowiązywania programu 500 plus uściślono stosunek prawa do kwestii zajmowania tego świadczenia. W okresie od kwietnia do drugiej połowy lipca 2016 roku, narosło wiele wątpliwości i nieporozumień co do tego, czy komornik może, czy w końcu nie może konfiskować środków z programu 500 plus na poczet długu. To właśnie w tym celu, 26 lipca 2016 roku wprowadzono w życie nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego4. Określiła ona jednoznacznie negatywny stosunek prawa do zajmowania świadczeń wychowawczych, włącznie z 500 plus.

Czy komornik może zająć pieniądze z 500 plus – a co z innymi świadczeniami socjalnymi?

Przytoczona wyżej nowelizacja z 26 lipca 2016 roku nałożyła na komorników prowadzących egzekucje nie tylko obowiązek pomijania środków z programu 500 plus, ale i innych podobnych świadczeń. Wymienia je art. 833 Kodeksu postępowania cywilnego5, określając poza 500 plus bardzo szeroki zakres świadczeń, które są w 100% wyłączone z prawa do konfiskaty przez komornika na poczet długu. Przedstawiamy listę najpopularniejszych, przykładowych świadczeń.

  • Świadczenia alimentacyjne.
  • Zasiłek macierzyński i zasiłek ojcowski.
  • Zasiłek na rzecz rodzin ubogich.
  • Renty rodzinne dla sierot.
  • Zasiłek pielęgnacyjny.
  • Zasiłek socjalny z MOPS.
  • Dodatki porodowe.
  • Świadczenia poporodowe.

Komornik nie może zająć niniejszych świadczeń także gdy dany rodzic lub rodzina mają prawa do uzyskiwania kilku z nich. To informacja szczególnie istotna w dobie powszechnych kont bankowych, na które wypłaca się pomoc społeczną. Jak wiadomo, komornik konfiskuje konto na samym początku. Warto być świadomym tego, że nie może odebrać nam dostępu do wszystkich znajdujących się na nim środków finansowych.

Jak chronić się przed niesłusznym zajęciem środków socjalnych przez komornika?

Choć przepisy mówią jasno o ograniczeniu kompetencji komornika to niestety, mogą zdarzyć się sytuacje, w których komornik automatycznie zajmie cały rachunek bankowy, dopiero później weryfikując źródło wpływających na nie poszczególnych środków. Gdy świadczenie np. 500 plus ma istotny wpływ na płynność funkcjonowania domowych finansów i nie możemy utracić do tych środków choćby chwilowego dostępu, warto zabezpieczyć to i wszystkie inne świadczenia w bardzo prosty sposób.

Jest to założenie tzw. konta socjalnego, które utworzyć można w wielu popularnych bankach. Jest to dedykowany rachunek, który przeznaczony będzie w 100% do gromadzenia na nim wszelkich środków związanymi ze świadczeniami socjalnymi. Pozwoli to nie tylko zaprowadzić porządek w prywatnych finansach, odseparowując środki socjalne od bieżących pieniędzy gromadzonych na “regularnym rachunku”. W razie działań komornika, ułatwi to też jego działania, niwelując ryzyko niesłusznego zajęcia rachunku bankowego wraz ze znajdującymi się na nim środkami wyłączonymi spod egzekucji.

Sprawdź również: Skarga na czynności komornika – jak napisać?

Czy komornik może zająć pieniądze z 500 plus – wniosek o ograniczenie egzekucji komorniczej

Jeżeli obawiamy się, że podczas egzekucji komorniczej zostać mogą niesłusznie zajęte środki z 500 plus, to można zabezpieczyć się też w inny sposób. Wartościowym rozwiązaniem może okazać się złożenie do komornika wniosku o ograniczenie egzekucji. Należy w nim jasno opisać szczegóły świadczenia, jakie rodzic chce wyłączyć spod komorniczej konfiskaty. Trzeba też określić jego kwotę, rodzaj i rachunek, na jaki jest ono wypłacane. Omawiany dokument warto skierować do komornika listem poleconym, najlepiej jak najszybciej po uzyskaniu pisma z informacją o tym, że komornik prowadzi egzekucję na naszym majątku.

Co może zająć komornik w ramach egzekucji komorniczej?

W obliczu działań komornika na majątku dłużnika, warto jeszcze na koniec przytoczyć przykładowe rodzaje majątku, do których zajęcia komornik ma pełne prawo.

  • Różnego rodzaju przedmioty codziennego użytku w domu.
    Sprzęt RTV-AGD (np. komputer, telewizor, ekspres do kawy, mikrofalówka), kolekcja znaczków, obrazy, biżuteria.
  • Samochód, rower, narty, hulajnoga, skuter, motocykl, przyczepa itd.
    Wyłączone z egzekucji mogą być np. samochody, które umożliwiają dłużnikowi wykonywanie pracy zarobkowej. Podobne zasady dotyczą maszyn rolnych, które umożliwiają rolnikowi zapewnienie utrzymania i funkcjonowania prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego.
  • Zwierzęta rolne.
    Wyłącza się z tej zasady jednak te zwierzęta, które służą za wyżywienie gospodarstwa domowego jak np. krowa, koza, świnia itd.

Dokonując konfiskaty mienia, dłużnik musi umożliwić komornikowi uzyskanie dostępu do mieszkania lub domu. Nie może on też utrudniać przeprowadzania czynności.

Źródła:
  1. http://sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=3387
  2. https://www.arslege.pl/pojecie-tytulu-wykonawczego/k14/a10051/
  3. https://www.arslege.pl/obowiazki-komornika-przy-pierwszej-czynnosci-egzekucyjnej/k14/a10106/
  4. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160001358
  5. https://www.arslege.pl/ograniczenie-egzekucji-z-innych-swiadczen-pienieznych/k14/a10139/