Kwestia abonamentu radiowo-telewizyjnego od lat jest przedmiotem wielu kontrowersji i nieporozumień. Wielu nie jest pewnych do końca kiedy należy go płacić, w jakiej kwocie powinien on być opłacany, w jaki sposób lub kto w ogóle jest objęty takim obowiązkiem.

Co gorsze, nieopłacanie abonamentu może wprowadzić w długi. Kiedy następuje przedawnienie długu za abonament RTV i kogo to dotyczy? Sprawdźmy.

Polska należy do grona państw, które nakładają na większość pełnoletnich obywateli obowiązek rejestracji odbiorników radiowo-telewizyjnych, za które należy odprowadzić stosowny podatek. Jest on powszechnie znany jako abonament RTV, który od lat budzi spore kontrowersje.

Z wpływów z tej opłaty finansowane są bowiem w istotnej części media publiczne, czyli m.in. Telewizja Polska i Polskie Radio. Te od lat budzą kontrowersje. Wielu wytyka państwowym mediom różne niedociągnięcia, naruszenia i błędy.

Na skróty:

1. Podstawa prawna i ile wynosi?
2. Kto jest zwolniony z abonamentu RTV?
3. Konsekwencje niepłacenia abonamentu RTV?
4. Wezwanie do zapłaty za abonament RTV?
5. Abonament RTV – kiedy następuje przedawnienie?
6. Umorzenie długu za abonament – kiedy może nastąpić? Wniosek

Co za tym idzie, wiele osób podważa sens istnienia abonamentu RTV, niekiedy chwaląc się, że świadomie uchylają się od uiszczania tego typu opłat. Dla kontrastu, przeplatają się takie informacje z doniesieniami o przypadkach, w których konsumenci otrzymują informacje o zaległościach z powodu nieopłacania opłat abonamentowych.

Takie zaległości, teoretycznie, są dużym kłopotem – to w końcu dług, za którego nieregulowanie można ponieść konsekwencje.

Abonament RTV – jaka jest podstawa prawna i ile wynosi?

Nim skupimy się na informacjach związanych z konsekwencjami nierealizowania opłat abonamentowych, warto przedstawić informacje na temat teoretycznych regulacji związanych z abonamentem RTV.

W obecnym kształcie, podstawą prawną jest Ustawa o opłatach abonamentowych z 21 kwietnia 2005¹. Jak tłumaczy już jej pierwszy artykuł², celem pobierania opłaty abonamentowej jest realizacja misji publicznej radiofonii i telewizji. Abonament RTV pobiera się za każdy odbiornik telewizyjny i radiofoniczny. Ustawodawca przyjmuje tutaj założenie, że każdy np. telewizor, który umożliwia natychmiastową emisję programu, jest traktowany jako objęty opłatą.

Jeżeli w gospodarstwie domowym pojawi się odbiornik telewizyjny, radiowy lub oba na raz, to pozostaje 14 dni (2 tygodnie) na zgłoszenie tego faktu. Wówczas zostaje się zarejestrowanym jako użytkownik abonamentowy i od kolejnego miesiąca uiszcza się należne opłaty.

Duże znaczenie w kontekście zasad związanych z abonamentem radiowo-telewizyjnym mają wydawane co roku rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Określają one bieżącą stawkę opłaty abonamentowej, jaką objęte nią osoby są zobowiązane regularnie opłacać.

W 2018 roku, abonament musi płacić zobowiązane gospodarstwo domowe w wymiarze comiesięcznym, maksymalnie do 25 dnia danego miesiąca. Abonament RTV należy przekazywać pod postacią przelewu, elektronicznego lub pocztowego, na numer konta Poczty Polskiej.

Wysokość opłaty abonamentowej prezentuje się następująco:

• 22 złotych 70 groszy za każdy miesiąc, jeżeli w gospodarstwie domowym jest odbiornik telewizyjny i radiowy.
• 7 złotych miesięcznie, jeżeli w gospodarstwie domowym jest tylko odbiornik radiowy.

Kto jest zwolniony z abonamentu RTV?

Istnieją prawnie określone przypadki, w których można zostać zwolnionym z obowiązku płacenia abonamentu RTV. Określa to rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z 16 lutego 2010 roku³, które określa sytuacje, w których podlega się wyłączeniu.

• Abonament RTV nie dotyczy osób, które ukończyły 60. rok życia i mają prawo do emerytury. Istnieje jednak warunek – ich miesięczne świadczenie emerytalne nie może wynosić więcej niż 50% (połowa) aktualnej wysokości miesięcznego wynagrodzenia miesięcznego podawanego przez GUS.
• Opłat nie musi ponosić osoba, która osiągnie 75. rok życia.
• Z regulowania opłat abonamentowych zwolnieni są też zaliczeni do pierwszej grupy inwalidzkiej.
• Abonament RTV nie obejmuje też osób, które mają status inwalidy wojennego lub wojskowego.
• Osoba, która przestała posiadać odbiornik radiowy, telewizyjny lub oba na raz. Powinna jednak pamiętać, że od 1 stycznia 2014 roku istnieje obowiązek zgłoszenia tego i dokonania wyrejestrowania wszystkich urządzeń.

To jeszcze nie wszystko. Jeżeli uważa się, że na skutek wyżej przytoczonych uwarunkowań ma się prawo ubiegać o zwolnienie z opłacania abonamentu, należy złożyć stosowny wniosek.

Podobnie jak w przypadku kierowania przelewów, także i wniosek o uchylenie obowiązku płacenia abonamentu należy złożyć w urzędzie pocztowym. Do dokumentu niezbędne jest załączenie stosownych formalności potwierdzających, że ma się zgodnie z prawem prawo do zwolnienia z opłat.

Jeżeli nie należy się do żadnej z wyżej wymienionych grup, chcąc zarazem nie płacić abonamentu z innych poważnych przyczyn jak np. utrata pracy itd., również można spróbować złożyć wniosek. Nawet załączając odpowiednie formularze nie ma jednak gwarancji, że spotka się on z pozytywną odpowiedzią.

Jak sprawdzić zaległość abonamentu RTV?

Podobnie jak w przypadku uchylania się od obowiązku innych prawnie nałożonych opłat, jak np. poszczególnych podatków, także i za unikanie płacenia abonamentu teoretycznie przysługują kary. Jest to w końcu danina, którą należy regularnie uiszczać – jeżeli nie należy się do któreś z wcześniej przytoczonych grup podlegających wyłączeniu.

W maksymalnym wymiarze, kara za niewnoszenie opłat abonamentowych może wynieść maksymalnie 30-krotność miesięcznej opłaty za ostatni rok. Obecnie jest to 610 złotych 10 groszy.

Jeżeli nie jest się pewnym, czy posiada się jakiekolwiek długi z powodu niepłacenia abonamentu RTV, warto skontaktować się z biurem informacji Poczty Polskiej.

• Należy zadzwonić między poniedziałkiem a piątkiem, między 8:00 rano a 20:00 wieczorem na numer telefonu  (+48) 43 842 06 06.
• Powinno się przedstawić swoje dane osobowe, czyli imię i nazwisko.

To powinno wystarczyć do zasięgnięcia informacji o posiadaniu ewentualnego zadłużenia za abonament RTV.

Co zrobić, gdy otrzymamy wezwanie do zapłaty za abonament RTV?

Choć wiele osób podchodzi do kwestii regulowania opłat za abonament w sposób pobłażliwy lub lekceważący, to niestety – kompetentne organy na bieżąco monitorują sytuację z wpływami. Jeżeli okaże się, że dane gospodarstwo domowe nie wnosi należnych opłat lub przestało je wnosić, to najczęściej pierwszym krokiem jest wysłanie pocztą pisemnego wezwania do zapłaty.

Zwraca się w nim z prośbą o uregulowanie wszystkich zaległych opłat na wskazany numer rachunku Poczty Polskiej. Jak postępować, jeżeli w naszej skrzynce pocztowej znajdziemy opisywany rodzaj wezwania do zapłaty?

• Warto sprawdzić ile poszczególnych opłat nie zostało uregulowanych – w jakim przedziale czasowym i w jakim momencie, zdaniem poczty, ustały wpływy.
• Należy też przeliczyć, czy podana kwota długu abonamentowego została przedstawiona prawidłowo i czy przy obliczeniach nie dokonano błędów.
• Zalecamy w odpowiedzi zwrócić się do Poczty Polskiej, aby przedstawiła obszerną dokumentację, która daje podstawy do nałożenia kary za niepłacenie abonamentu.
• Jeżeli nie posiadamy już odbiorników telewizyjnych lub radiowych, należy się upewnić, czy dokonaliśmy obowiązku wyrejestrowania odbiornika. Bez tego, Poczta nie wie, że nie mamy już podstaw do płacenia abonamentu.
• Warto też upewnić się, czy dług abonamentowy nie uległ przedawnieniu. Kiedy ono następuje? O tym niżej.

Abonament RTV – kiedy następuje przedawnienie?

Abonament radiowo-telewizyjny, podobnie jak wiele innych rodzajów długów, może naturalnie ulec przedawnieniu. Początkowo, szukanie informacji na temat terminu pojawienia się przedawnienia nie wygląda optymistycznie. Przytoczona wcześniej Ustawa o opłatach abonamentowych z 21 kwietnia 2005 roku nie określa precyzyjnie, ile czasu musi minąć, zanim zaległe opłaty abonamentowe zostaną umorzone. Tutaj z pomocą przychodzi jednak sądowe orzecznictwo.

Jak przeczytać można w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 lipca 2012 r. (sprawa I SA/GI 21012)⁴, opłaty abonamentowe traktowane są przez pryzmat Ordynacji podatkowej. Sąd powołał się tutaj na drugi paragraf artykułu numer 2 i idący za tym artykuł 70⁵.

W ten sposób, przedawnienie długów wynikających z niepłacenia abonamentu pojawia się najwcześniej po 5 latach od ostatniego dnia roku, w którym należało uiścić płatność.

W obecnym wymiarze czasu, czyli w momencie pisania tego artykułu – pod koniec lipca 2019 roku, przedawnieniu mogą ulec najwcześniej zaległości abonamentowe, które pojawiły się w 2014 roku. Otrzymując od poczty polskiej wezwanie do zapłaty, warto zatem zawsze upewnić się, kiedy upłynął termin płatności.

Na skutek bałaganu w dokumentach lub innych zawirowań, może się bowiem okazać, że otrzyma się pismo nieaktualne i niewiążące. Gdy upływa termin przedawnienia, znika obowiązek uiszczenia opłaty.

Warto pamiętać, że nawet, jeżeli dług abonamentowy uległ przedawnieniu, to powinno się o tym poinformować Pocztę Polską. Podobnie wygląda sprawa z sytuacjami, w których do zapłaty wezwano osoby, które nie mają już np. telewizora.

Wówczas, należy w odpowiedzi na wezwanie przedstawić argumenty na swoją obronę i uzasadnić swoje stanowisko. Teoretycznie, taka odpowiedź powinna zostać uznana za wystarczająca do tzw. umorzenie długu za abonament RTV.

Umorzenie długu za abonament RTV – kiedy może nastąpić? Wniosek

Jeżeli nie dopatrujemy się w wyżej przytoczonych okolicznościach argumentów zbieżnych z naszą sytuacją, możemy spróbować rozłożyć dług na raty lub nawet zwrócić się o anulowanie długu. Trzeba przedstawić jednak obszerną i rzetelną argumentację.

Może to być np. zaświadczenie o niskich zarobkach, dokumentacja leczenia po wypadku, akt zgonu żywiciela rodziny, dokumentacja po ciężkim zachorowaniu i wiele wiele innych sytuacji. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ma kompetencje do rozpatrywania wniosków o umorzenie i przychylania się do nich w szczególnych przypadkach. Chodzi tutaj właśnie o okoliczności, gdy konsument jest w bardzo trudnej sytuacji życiowej lub materialnej. Innymi okolicznościami może też inne, szczególne przypadki losowe.

Podobnie wygląda ubieganie się o rozbicie długu za abonament RTV na raty. Jak tego dokonać? Należy sporządzić stosowny wniosek.

• Należy go odpowiednio zatytułować, precyzując, czy ubiega się o rozłożenie na raty lub też całkowite umorzenie długu.
• Dalej, trzeba przedstawić swoje szczegółowe dane osobowe. Kolejno, imię, nazwisko, adres zamieszkania oraz numer telefonu.
• Następnie, należy uargumentować, dlaczego zwraca się z omawianą prośbą do KRRiT i jakie występują za tym przesłanki.
• Do wniosku należy dołączyć skany odpowiednich dokumentów, które potwierdzają trudną sytuację konsumenta.
• Wniosek należy opatrzyć datą i miejscem, gdzie został on sporządzony.
• Na koniec nie może zabraknąć czytelnego podpisu osoby, która wnioskuje o rozłożenie na raty/umorzenie w imieniu całego gospodarstwa domowego.

Źródła:

1. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20050850728
2. https://www.arslege.pl/ustawa-o-oplatach-abonamentowych/k652/
3. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20100290152
4. http://www.orzeczenia-nsa.pl/wyrok/i-sa-gl-210-12,egzekucja_swiadczen_pienieznych_egzekucyjne_postepowanie,f1c1e0.html
5. https://www.arslege.pl/przedawnienie-zobowiazania-podatkowego/k38/a15966/

Czytaj także: Zaświadczenie o niekaralności