Wiele osób sądzi, że jeśli zacznie unikać komornika sądowego to sprawa przycichnie i wszystko po omacku szczęśliwie się rozwiąże. Nic bardziej mylnego! Niestety, takie sprawy łatwo nie odchodzą w zapomnienie i w momencie, gdy do gry wkracza egzekutor – dłużnik może być pewien, że będzie tylko gorzej … Do jakich granic może posunąć się komornik sądowy? Co jest wyłączone spod egzekucji, a co nie? Warto, byś w takiej sytuacji poznał swoje prawa i obowiązki!
czego nie moze zajac komornik

Gdy do akcji wkracza komornik

Tematykę długów komorniczych wielokrotnie poruszamy na łamach naszego bloga. Dlatego kwestią przypomnienia, pokrótce wyjaśnimy, że komornik w odróżnieniu od windykatora może na różnorakie sposoby zająć dobytek dłużnika. Oczywiście, w takiej sytuacji jego pełne pole manewru ograniczone jest do działań wychodzących spod ramienia sądu.

Zanim jednak powiemy o tym, czy komornik może nieproszony wejść do Twojego mieszkania albo w asyście funkcjonariuszy policji – przeczytaj cykl naszych artykułów, z których dowiesz się, m.in.:

Wiedza o tym przyda się każdemu, kto posiada bądź w najbliższym czasie spodziewa się kłopotów finansowych mogących zakończyć się egzekucją komorniczą. Warto zaznaczyć również, że egzekutor działa na podstawie wydanego przez sąd tytułu wykonawczego i wniosku o wszczęcie egzekucji, złożonego przez wierzyciela! Nie ma więc prawa samodzielnie podejmować decyzji, spoza zakresu innego niż w dokumentach. Tylko one jasno określają, do jakich rozwiązań może posunąć się komornik, w celu wyegzekwowania długu.

Co może zająć komornik?

co moze zajac komornik

1. Rachunek bankowy

Często stosowanym sposobem egzekucji jest przywłaszczenie przez komornika rachunku bankowego dłużnika. W tym przypadku posiada prawo do tego, by wszelkie oszczędności, jak i wpływy przychodzące na konto – automatycznie przechodziły na poczet długu. W 2018 roku, kwota wolna od zajęcia komorniczego obowiązywała do 75% minimalnego wynagrodzenia – czyli 1 163,74 zł netto.

Co więcej – nie istnieje żadna maksymalna suma zajęcia komorniczego. Co oznacza, że równie dobrze może zająć wszystkie dochody powyżej 1 163,74 zł netto! O przywłaszczeniu należności przez egzekutora, klientów informuje najczęściej bank. Ba, może on zagarnąć także oszczędności znajdujące się na lokatach oszczędnościowych czy rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych. Wolne od zajęcia pozostają natomiast:

  • Środki alimentacyjne, jak i te wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów. Czytaj także: Kiedy dłużnik alimentacyjny idzie do więzienia?
  • Świadczenia rodzinne, ale też dodatki prorodzinne, pielęgnacyjne czy porodowe
  • Jednorazowe świadczenia o wsparciu kobiet i rodzin “Za życiem”
  • Zasiłki dla opiekunów i z opieki społecznej
  • Świadczenia integracyjne i wychowawcze

co moze komornik

2. Ruchomości

Komornik sądowy posiada prawo zajęcia wszelkich ruchomości, które znajdują się w obrębie majątku dłużnika. Bardziej precyzyjnym terminem, jakim posługują się egzekutorzy – jest władanie daną nieruchomością, czyli użytkowanie. Najprościej mówiąc oznacza to, że nawet jeśli płatnik nie jest właścicielem auta bądź innej ruchomości – a korzysta z niej w sposób ciągły to komornik ma prawo zająć taki przedmiot!

Faktem jest, że zapis ten budzi sporo kontrowersji i wyrzutów w kierunku komornika, który zajmuje dobytek nie należący do dłużnika. Jednak jest to pewnego rodzaju zabezpieczenie. Bowiem do momentu, gdy w przepisach nie pojawił się termin “władanie” – osoby zadłużone pozbywały się swojego majątku, najczęściej dokonując darowizn na członków najbliższej rodziny lub znajomych. A to powodowało, że zadłużony, pomimo że nadal korzystał z ruchomości to “na papierze” nie był jej faktycznym właścicielem, przez co egzekucja często kończyła się fiaskiem …

Jakie ruchomości może zająć komornik? Praktycznie każdą, której brak nie utrudni płatnikowi codziennego funkcjonowania. Zajęciu mogą podlegać:

  • Sprzęty RTV i AGD
  • Samochód oraz inne pojazdy
  • Komputer, laptop, tablet,
  • Wyposażenie mieszkania

Niektóre ruchomości są wyjęte spod egzekucji komorniczej!

Zgodnie z artykułem Kodeksu postępowania cywilnego, zajęciu nie podlegają:

  • Niektóre przedmioty wyposażenia domu – jak pościel, bielizna, ubrania codzienne niezbędne do codziennego użytkowania, jak i do wykonywania zawodu,
  • Narzędzia niezbędne do wykonywania pracy zarobkowej, nauki, dokumenty osobiste, odznaczenia i przedmioty konieczne do wykonywania praktyk religijnych, a także rzeczy codziennego użytku, które mogą być sprzedane po niższej cenie – natomiast dla dłużnika mają bezcenną wartość,
  • Lekarstwa oraz wyroby medyczne,
  • Przedmioty konieczne do codziennego funkcjonowania dłużnika ze względu na jego niepełnosprawność lub jego członków.

czego nie moze zabrac komornik

3. Wynagrodzenie

Jednym z najczęściej stosowanych zabiegów jest egzekucja z wynagrodzenia za pracę. Jednakże inne przepisy określa się w stosunku do osób pracujących na umowę o pracę, a inne dla tych będących na zleceniu. Z wynagrodzenia w 2018 roku, komornik mógł potrącić całą kwotę, za wyjątkiem tej wolnej od podatku.

Egzekucja komornicza z tytułu umowy o pracę:

  • Limit górny egzekucji komorniczej – 50% wynagrodzenia lub 60% w przypadku długów alimentacyjnych,
  • Obowiązek pozostawienia dłużnikowi, podstawowej kwoty wynagrodzenia – czyli 1530 zł neto.

Co ciekawe, komornik nie może zająć kwoty 612 zł. Czemu akurat takiej? W 2018 roku stanowiła ona 40% minimalnego wynagrodzenia. Dlatego, bez względu na okoliczności taka kwota zawsze musi pozostać w zasięgu możliwości dłużnika.

Egzekucja komornicza z tytułu umowy cywilnoprawnej

W tym kontekście mamy na myśli zarówno umowy zlecenie i o dzieło, w których komornik może zająć nawet 100% zarobionej kwoty! Dlaczego? Otóż tego typu umowy nie są objęte żadną ochroną, od zajęcia komorniczego. Dlatego, jeśli dłużnik w pełnym wymiarze pracy zarobił przykładowo 1850 zł brutto to egzekutor bez przeszkód może zająć całe wynagrodzenie.

Są jednak wyjątki. Czasem, gdy umowa cywilnoprawna jest jedynym źródłem utrzymania – komornik może wyrazić zgodę na objęcie wypłaty zabezpieczeniem. Muszą jednak zostać spełnione 3 warunki:

  • Umowa cywilnoprawna jest zawarta na dłuższy czas z jednym pracodawcą,
  • Zarobki dłużnika, z tytułu umowy o dzieło/zlecenie mają charakter stały
  • Płatnik musi złożyć odpowiednie dokumenty, które potwierdzają powyższe argumenty oraz skierować do komornika wniosek z prośbą o potraktowanie umowy cywilnoprawnej, na takich samych warunkach, jak umowa o pracę.

co komornik moze zajac

5. Nieruchomości

Egzekutor posiada także prawo zajęcia nieruchomości, która należy do majątku dłużnika. W tej gestii ma do dyspozycji nie tylko mieszkanie, ale także dom, działkę, grunty czy garaż. Ba – mogą one zostać zajęte, nawet gdy płatnik jest tylko ich współwłaścicielem. Wówczas dłużnik ma do wyboru dwie możliwości:

  • Zgodzić się na egzekucję komorniczą
  • Wyrazić sprzeciw – w takim przypadku, komornik musi wykazać klauzulę wykonalności zajęcia na współwłaściciela albo dokonać umorzenia egzekucji

Co ważne, zajęcie nieruchomości jest równoznaczne z wpisaniem tego faktu do księgi wieczystej. Tak wyegzekwowany dobytek zostaje wystawiony na licytację komorniczą i z jej sprzedaży pokrywany jest dług na poczet wierzyciela.
ile musi zostawic komornik

6. Emerytura i renta

W 2018 roku, minimalna emerytura wynosiła 853,84 zł netto. Jednak komornik niezależnie od wysokości długu ma obowiązek pozostawić do dyspozycji zadłużonego 75% kwoty netto, czyli 640,38 zł netto.

Natomiast, w przypadku renty musi to być:

  • 651,96 zł netto – renta, z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
  • 500,55 zł netto – renta, z tytułu częściowej niezdolności do pracy

czy komornik moze zajac gospodarstwo

Czego komornik nie może zająć w gospodarstwie rolniczym?

Nie wszystkie przedmioty, urządzenia czy ruchomości, egzekutor ma prawo przywłaszczyć sobie, bez uprzedniej zgody właściciela. Gdy egzekucji komorniczej podlega gospodarstwo rolne nie może zająć, m.in.:

  • Jednej krowy, dwóch albo trzech kóz niezbędnych do wyżywienia rodziny, a także zapas paszy i ściółki, która musi być wystarczająca do najbliższych zbiorów,
  • Jednego konia/źrebaka z uprzężą lub innego zwierzęcia pociągowego,
  • 20 sztuk drobiu,
  • Podstawowych narzędzi i maszyn rolniczych,
  • Zwierząt gospodarskich w ciąży,
  • Opału,
  • Potomstwa zwierząt – źrebiąt i koźląt do 5. miesiąca życia, cieląt do 4. miesiąca życia, prosiąt do 2. miesiąca życia,
  • Narzędzi niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa rolnego,
  • Stada kur niosek,
  • Nawozów oraz środków ochrony roślin,
  • Zakontraktowanych zwierząt rzeźnych,
  • Stada zwierząt futerkowych, na które zawarta jest umowa dotycząca dostawy skóry

Podsumowując można stwierdzić, że komornik – owszem posiada szereg uprawnień, którymi może kierować się w walce o odzyskanie długu wierzyciela. Jednak nie może przekroczyć granicy swoich uprawnień, pozostawiając dłużnika bez środków do życia. Dlatego warto pamiętać, że egzekutor wchodząc do zadłużonej posiadłości nie ma obowiązku badać, który przedmiot jest jego własnością, a który nie … Co więcej, awanturujący się płatnik naraża się na dodatkowe koszty, w postaci obecności funkcjonariuszy Policji. A to oznacza, że niepotrzebny opór może jeszcze bardziej uderzyć po kieszeni.